Αρχική > Σύγχρονη Φυσική > Ερυθρή Μετατόπιση (Redshift)

Ερυθρή Μετατόπιση (Redshift)

Καταρχάς ξεκινώντας θα πρέπει να προσδιορίσω τι ακριβώς είναι η ερυθρή μετατόπιση , γνωστή στην αγγλική ορολογία και ως Redshift. Πρόκειται λοιπόν για ένα κοσμικό φαινόμενο, το οποίο περιγράφεται με την μετατόπιση του φάσματος ενός αντικειμένου (εν γένει αστρονομικού) προς μεγαλύτερα (ερυθρά) μήκη κύματος.  Σχετίζεται έντονα με το φαινόμενο Doppler κατά το οποίο το μήκος κύματος  μεταβάλλεται όταν η πηγή εκπομπής κυμάτων       βρίσκεται σε γρήγορη κίνηση σε σχέση με τον παρατηρητή.

Ένα πρώτο είδος είναι η κοσμολογική ερυθρή μετατόπιση που οφείλεται στην διαστολή του Σύμπαντος. Μακρινές , λοιπόν, από το Γαλαξία μας, πηγές φωτός εμφανίζουν μετατόπιση, το μέγεθος της οποίας σχετίζεται άμεσα με τον ρυθμό απομάκρυνσης τους από τη Γη. Αυτό άλλωστε περιγράφεται και στον περίφημο νόμο του Hubble.

Επιπλέον υπάρχει και η λεγόμενη βαρυντική ερυθρή μετατόπιση, ένα σχετικιστικό φαινόμενο, που παρατηρείται κατά την έξοδο ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας από πεδία βαρύτητας.

Πάντως η ευρεία χρήση του συγκεκριμένου φαινομένου και όρου, παρατηρείται και γίνεται σε θέματα αστρονομικού περιεχομένου.

Η ερυθρή μετατόπιση, μελετήθηκε για πρώτη φορά κατά το 19ο αιώνα σε σχέση με την παρατήρηση του φαινομένου Doppler (λόγω και της στενής τους σύνδεσης). Πρώτη αναφορά του redshift γίνεται το 1908 από τον Αμερικάνο αστρονόμο Walter Adams, αν και για μεγάλο χρονικό διάστημα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενος ήταν ο γερμανικός όρος Rotverschiebung.

Στο σημείο αυτό, αν και πλέον απαιτούνται μεγαλύτερα επίπεδα εξειδίκευσης του αναγνώστη , μπορώ να δώσω κάποιους τύπους που μας δίνουν την ερυθρή μετατόπιση (αδιάστατη, συμβολίζεται με z) σε συνάρτηση με την συχνότητα (f) ή το μήκος κύματος (λ) :

Based on wavelength Based on frequency
z = \frac{\lambda_{\mathrm{obsv}} - \lambda_{\mathrm{emit}}}{\lambda_{\mathrm{emit}}} z = \frac{f_{\mathrm{emit}} - f_{\mathrm{obsv}}}{f_{\mathrm{obsv}}}
1+z = \frac{\lambda_{\mathrm{obsv}}}{\lambda_{\mathrm{emit}}} 1+z = \frac{f_{\mathrm{emit}}}{f_{\mathrm{obsv}}}

Τη μεγαλύτερη γνωστή ερυθρή μετατόπιση, έχουν κάποιοι μακρινοί γαλαξίες ή τα αντικείμενα που παράγουν τα λεγόμενα gamma ray bursts.

Ενδεικτικά :

  • Ο γαλαξίας με τη μεγαλύτερη επιβεβαιωμένα μετατόπιση είναι ο  UDFy – 38135539 με z=8,6.
  • Εν συνεχεία το μακρινότερο αντικείμενο gamma ray burst έχει z=8,2.
  • To μακρινότερο εντέλει quasar βρίσκεται σε z = 6,43.

Ολοκληρώνοντας, θα πρέπει να τονίσω ότι κατ’ αντιστοιχία με την ερυθρή μετατόπιση (redshift) υπάρχει και το αντίθετο φαινόμενο , δηλαδή η μετατόπιση προς το ιώδες (blueshift).

Οι πληροφορίες για τα φαινόμενα αυτά είναι πάρα πολλές και πολύ ενδιαφέρουσες για περαιτέρω μελέτη. Τα links παρέχονται παρακάτω :

http://en.wikipedia.org/wiki/Redshift#Redshift_formulae

http://www.astronomia.gr/wiki/index.php?title=%CE%95%CF%81%CF%85%CE%B8%CF%81%CE%AE_%CE%9C%CE%B5%CF%84%CE%B1%CF%84%CF%8C%CF%80%CE%B9%CF%83%CE%B7

http://el.science.wikia.com/wiki/%CE%95%CF%81%CF%85%CE%B8%CF%81%CE%AE_%CE%9C%CE%B5%CF%84%CE%B1%CF%84%CF%8C%CF%80%CE%B9%CF%83%CE%B7

Επιπλέον για πληροφορίες περί των gamma ray bursts που σκοπίμως δεν εξήγησα για να εντείνω το ενδιαφέρον :

http://en.wikipedia.org/wiki/Gamma_ray_burst

Advertisements
Κατηγορίες:Σύγχρονη Φυσική
  1. 25/10/2010 στο 11:20 μμ

    Εξού και το πολύ ωραίο σηματάκι που κολλάνε πολλοί φυσικοί στο πίσω τζάμι του αυτοκινήτου τους..

  2. 09/05/2014 στο 9:16 μμ

    Υπεροχο , ευχαριστω!

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: